Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας σε μέγεθος και σχήμα καστάνου οοποίος βρίσκεται στη συνέχεια και σε επαφή με την ουροδόχο κύστη, ενώ διαμέσου του οποίου διέρχεται η ουρήθρα. Ο ρόλος του είναι η έκκριση του προστατικού υγρού το οποίο αποτελεί θρεπτικό συστατικό του σπέρματος

Καλοήθης υπερπλασία του προστατη (ΚΥΠ) είναι η διόγκωση της κεντρικής ζώνης αυτού ( μεταβατική ζώνη), η οποία οφείλεται τόσο σε αύξηση του αριθμού όσο και σε αύξηση του μεγέθους των κυττάρων της περιοχής αυτής. Αποτελεί μια  φυσιολόγική διαδικασία η οποία οφείλεται στην επίδραση των ανδρικών ορμονών ( ανδρογόνων) στα προστατικά κύτταρα.

Η ΚΥΠ πιστεύεται ότι ξεκινάει στην ηλικία των 30 ετών. Το 50% των ανδρών έχουν ιστολογική υπερπλασία στην ηλικία των 50 ετών ενώ το ποσοστό αυτό γίνεται 75% στην ηλικία των 80 ετών. Το 40-50% των ανδρών θα παρουσιάσουν συμπτωματολογία η οποία οφείλεται στην υπερπλασία του προστάτη.

Παρόλο που η τιμή του PSA μπορεί να αυξηθεί στους ασθενείς με ΚΥΠ, είτε λόγω μεγέθους είτε λόγω φλεγμονής, η ΚΥΠ δεν οδηγεί σε καρκίνο του προστάτη ούτε αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισής του.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τα συμπτώματα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες :

  •             Ερεθιστικά : συχνουρία, επιτακτικότητα( έντονη και ξαφνική αίσθηση για ούρηση η οποία δεν μπορεί να αναχαιτιστεί και μπορεί να οδηγεί και σε απώλεια ούρων), νυκτουρία
  •             Αποφρακτικά : δυσκολία στην έναρξη της ούρησης , μικρή ακτίνα ούρων, διακοπτόμενη ούρηση, αίσθημα ατελούς κένωσης, εκροή μικρής ποσότητας ούρων στο τέλος της ούρησης.

Τα συμπτώματα αυτά μπορούν να εκτιμηθούν χρησιμοποιώντας το Διεθνές Ερωτηματολόγιο Συμπτωμάτων από το κατώτερο Ουροποιητικό  ( IPSS score).

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Οι ασθενείς οι οποίοι έχουν συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα τους πρέπει να υποβληθούν σε κάποια μορφής θεραπεία.

Φάρμακευτική θεραπεία

Αρχικά η χρήση φαρμάκων βελτιώνει θεαματικά τόσο τα υποκειμενικά συμπτώματα όσο και τις κλινικές παραμέτρους εκτίμησης της ποιότητας της ούρησης. Υπάρχουν δύο κατηγορίες φαρμάκων :

  •          Α- αναστολείς : προκαλούν διαστολή στο επίπεδο της προστατικής ουρήθρας, δρώντας σε ειδικούς υποδοχείς και διευκολύνοντας την ούρηση
  •          Αναστολείς της α- αναγωγάσης : εμποδίζουν τη δράση των τεστοστερόνης μέσα στα προστατικά αδένια, προκαλώντας μείωση του μεγέθους του προστάτη, η οποία μπορεί να φτάσει το 25%. Έχουν προστατευτικό ρόλο μια και φαίνεται ο΄τι μειώνουν σε χρονια χρήση την πιθανότητα επίσχεσης ούρων και την πθανότητα ο ασθενής να οδηγηθεί σε επέμβαση. Επίσης μειώνουν την τιμή του PSA στο μισό.

Χειρουργική θεραπεία

Υπάρχουν διάφορες επεμβάσεις με τις οποίες αφαιρείται το υπερπλαστικό τμήμα του προστάτη το οποίο στραγγαλίζει την ουρήθρα και εμποδίζει την λειτουργία της κύστης και την έξοδο των ούρων.

Η πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη είναι η διουρηθρική προστατεκτομή κατά την οποία διαμέσου της ουρήθρας ( ενδοσκοπικά χωρίς τομή) γίνεται η σταδιακή αφαιρεση σε κομμάτια του προστατικού αδενώματος.

Ενδείξεις χειρουργικής θεραπείας λόγω ΚΥΠ είναι:

  • Λιθίαση ουροδόχου κύστης
  • Εκκολπώματα ουροδοχου κύστης
  • Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις
  • Εμμένουσα επίσχεση ούρων ( αδυναμία της εξόδου των ούρων)
  • Υποτροπιάζουσα αιματουρία
  • Νεφρική ανεπάρκεια λόγω στάσης και παλλινδρόμησης των ούρων
  • Επιδείνωση συμπτωμάτων παρά την λήψη φαρμακευτικής αγωγής

Σε ασθενείς με πολύ μεγάλη διόγκωση του προστάτη ( > 100cc), η χειρουργική επέμβαση εκλογής είναι η ανοικτή  διακυστική προστατεκτομή όπου και πάλι αφαιρειται το προστατικό αδένωμα ενώ παραμένει το περιφερικό τμήμα του αδένα.

Τα τελευταία χρόνια η χρήση των laser ( laser πρστατεκτομή), σε ειδικές ομάδες ασθενών έχουν προσφέρει εξαιρετικά λειτουργικά αποτελέσματα με μικρή νοσηρότητα.